Posta kutunuzda o meşhur “sarf zarfı” gördüğünüz an kalbiniz küt küt atmaya başlayabilir. Sakin olun. İcra takibi, bir borcun devlet gücüyle tahsil edilmesi sürecidir; ancak bu süreçte borçlunun da yasalarla korunan hakları vardır.
İşte adım adım icra süreci ve yapmanız gerekenler:
İcra Takibi Türleri: Hangisiyle Karşı Karşıyasınız?
Genellikle iki tür takiple karşılaşırsınız:
İlamsız Takip: Elinde mahkeme kararı olmayan alacaklının başlattığı takip (Fatura, kira, borç senedi vb.).
İlamlı Takip: Bir mahkeme kararına (ilama) dayanan takip. Kaçış yolu pek yoktur, doğrudan ödeme beklenir.
Ödeme Emri Geldiğinde İlk Adım: Süreleri Kaçırmayın!
İcra takibinde altın kural şudur: Süre, her şeydir. Zarfa imza attığınız an kronometre çalışmaya başlar.
7 Günlük Süre (İlamsız Takiplerde): Tebligatı aldığınız günden itibaren 7 gün içinde borca itiraz etme veya ödeme hakkınız vardır.
5 Günlük Süre (Çek/Senet Takiplerinde): Eğer takip bir çek veya senede (kambiyo senedi) dayanıyorsa, itiraz süresi genellikle 5 gündür.
Borçlu Ne Yapmalı? (3 Senaryo)
Senaryo A: “Benim Böyle Bir Borcum Yok!” (İtiraz)
Eğer borcun ödendiğini, borcun aslında hiç olmadığını veya imzanın size ait olmadığını düşünüyorsanız ilgili icra müdürlüğüne giderek “Borca İtiraz Ediyorum” dilekçesi vermelisiniz.
Sonuç: İtiraz ettiğiniz an takip durur. Alacaklı, takibe devam etmek istiyorsa mahkemeye gidip “itirazın iptali” davası açmak zorundadır.
Senaryo B: “Borcum Var Ama Şu An Ödeyemem” (Mal Beyanı)
Borcu kabul ediyorsanız ama hemen ödeyemiyorsanız, süresi içinde mal beyanında bulunmalısınız. Üzerinize kayıtlı taşınmazları, maaşınızı veya araçlarınızı bildirmek yasal bir zorunluluktur. Mal beyanında bulunmamak disiplin hapsine yol açabilir, aman dikkat!
Senaryo C: “Ödeyip Kurtulmak İstiyorum”
Ödeme emrinde belirtilen banka hesabına (icra dairesinin İBAN’ı) dosya numarasını belirterek ödeme yapabilirsiniz. Erken ödeme yaparsanız icra vekalet ücretinde indirim alabilirsiniz.
Haciz Gelebilir mi?
İtiraz etmezseniz veya borcu ödemezseniz takip kesinleşir. Bu aşamadan sonra alacaklı; maaşınıza, banka hesaplarınıza (bloke), aracınıza veya evinize haciz koyabilir.
Önemli Not: “Eve gelip her şeyi alacaklar” korkusu eskide kaldı. Yeni düzenlemelerle, ev halkının ortak kullanımına yarayan buzdolabı, çamaşır makinesi, yatak gibi temel eşyalar haczedilemez. Sadece aynı eşyadan iki tane varsa (iki TV gibi) biri alınabilir.
Borçlu İçin Kurtarıcı: Taksitlendirme
Borç kesinleşse bile her zaman alacaklıyla veya icra dairesinde taksit sözleşmesi yapma hakkınız vardır. İlk taksiti peşin ödemek şartıyla borcu 4 takside bölebilirsiniz. Bu, haciz işlemlerini durdurur.
Özetle;
İcra kağıdını çekmeceye atıp unutmak yapılabilecek en kötü şeydir. Haklıysanız itiraz edin, haksızsanız uzlaşmaya çalışın. Unutmayın, icra dairesi bir ceza mahkemesi değil, bir tahsilat birimidir.
